सहकारातून समृद्धीचा मंत्र देणारे लोकनेते स्व. भास्कररावजी शिंगणे

३४ व्या पुण्यस्मृतीनिमित्त अभिवादन; सहकार चळवळीच्या माध्यमातून ग्रामीण अर्थव्यवस्थेला दिली नवी दिशा

बुलढाणा : शेतकरी, कष्टकरी आणि सर्वसामान्यांच्या आर्थिक उन्नतीसाठी सहकार चळवळीला बळ देणारे, ग्रामीण भागात सहकाराचे सक्षम जाळे उभे करणारे मातृतीर्थ सिंदखेडराजा विधानसभा मतदारसंघाचे माजी आमदार तथा सहकार महर्षी स्व. भास्कररावजी शिंगणे यांच्या ३४ व्या पुण्यस्मृतीनिमित्त त्यांच्या कार्याचे स्मरण करून त्यांना विनम्र अभिवादन करण्यात येत आहे. सहकाराच्या माध्यमातून ग्रामीण भागाचा विकास साधण्याचा त्यांनी दिलेला विचार आजही प्रेरणादायी ठरत आहे.

सहकार चळवळीच्या विस्तारात मोलाचे योगदान

१९७० ते १९९२ या कालखंडात बुलढाणा जिल्ह्यात सहकार चळवळीचा विस्तार करण्यासाठी स्व. भास्कररावजी शिंगणे यांनी महत्त्वपूर्ण योगदान दिले. सहकाराच्या माध्यमातून शेतकऱ्यांना आर्थिक बळ मिळावे, ग्रामीण भागात रोजगाराच्या संधी निर्माण व्हाव्यात आणि स्थानिक अर्थव्यवस्था सक्षम व्हावी, या उद्देशाने त्यांनी विविध संस्थांच्या उभारणीसाठी पुढाकार घेतला.

बुलढाणा जिल्हा मध्यवर्ती सहकारी बँकेचे अध्यक्ष म्हणून काम करताना त्यांनी शेतकऱ्यांच्या आर्थिक गरजांना प्राधान्य दिले. महाराष्ट्र राज्य मार्केटिंग फेडरेशनचे अध्यक्ष म्हणूनही त्यांनी सहकार क्षेत्रात महत्त्वाची भूमिका बजावली. साखरखेर्डा येथे पैनगंगा सहकारी सूतगिरणीची उभारणी, तसेच भगीरथ सहकारी खत कारखाना आणि इतर सहकारी संस्थांच्या माध्यमातून ग्रामीण भागातील आर्थिक घडामोडींना चालना देण्याचा प्रयत्न केला.

त्यांच्या या कार्यामुळे सहकार क्षेत्राला केवळ संस्थात्मक बळ मिळाले नाही, तर ग्रामीण भागातील रोजगारनिर्मिती आणि शेतकऱ्यांच्या आर्थिक सक्षमीकरणासाठीही नवी दिशा मिळाली.

लोकप्रतिनिधी म्हणून विकासाभिमुख कार्य

१९८० मध्ये सिंदखेडराजा विधानसभा मतदारसंघातून आमदार म्हणून निवडून आल्यानंतर स्व. शिंगणे यांनी लोकहिताच्या प्रश्नांना प्राधान्य दिले. शेतकरी, कष्टकरी आणि सर्वसामान्य नागरिक यांच्या गरजा लक्षात घेऊन विकासकामे करण्यावर त्यांचा भर होता. सहकार क्षेत्रातील अनुभवाचा उपयोग त्यांनी लोकप्रतिनिधी म्हणून काम करतानाही केला.

सहकारातून आर्थिक स्वावलंबन आणि विकासातून सामाजिक परिवर्तन साधता येते, हा त्यांच्या कार्याचा मूलभूत विचार होता. त्यामुळेच त्यांची ओळख केवळ राजकीय नेते म्हणून नव्हे, तर सहकार क्षेत्राला नवी दिशा देणारे लोकनेते म्हणून निर्माण झाली.

३४ वर्षांनंतरही स्मृतीज्योत परंपरेतून स्मरण

१९९२ मध्ये त्यांच्या अकाली निधनाने सहकार क्षेत्राची मोठी हानी झाली. मात्र, त्यांच्या कार्याच्या आठवणी आजही जनमानसात कायम आहेत. दरवर्षी ११ ऑक्टोबर रोजी त्यांच्या पुण्यतिथीनिमित्त मातृतीर्थ सिंदखेडराजा येथील राजमाता जिजाऊ यांच्या जन्मस्थळापासून बुलढाणा येथील त्यांच्या समाधीस्थळापर्यंत स्मृतीज्योत काढण्यात येते. या स्मृतीज्योतीचे मार्गावरील विविध ठिकाणी स्वागत केले जाते. या परंपरेतून त्यांच्या कार्याप्रती असलेली आदरभावना आणि कृतज्ञता व्यक्त होते.

डॉ. राजेंद्र शिंगणे यांच्याकडून वारसा पुढे

स्व. भास्कररावजी शिंगणे यांचे सुपुत्र डॉ. राजेंद्र भास्करराव शिंगणे हे त्यांच्या सहकार आणि जनसेवेच्या वारशाशी जोडले गेले आहेत. सहकार क्षेत्रातील योगदान, शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांबाबतची भूमिका आणि ग्रामीण विकासाचा विचार यांमुळे स्व. शिंगणे यांचे कार्य आजही स्मरणात आहे.

सहकारातून समृद्धी, लोकसेवेतून विकास आणि सर्वसामान्यांच्या हिताला सर्वोच्च प्राधान्य देण्याचा संदेश देणारे स्व. भास्कररावजी शिंगणे यांचे जीवन नव्या पिढीतील कार्यकर्त्यांसाठी प्रेरणादायी आहे. त्यांच्या ३४ व्या पुण्यस्मृतीनिमित्त त्यांच्या कार्याला विनम्र अभिवादन!