एसटीच्या बसस्थानकांवर १२५ ‘हिरकणी कक्ष’; टोयोटा किर्लोस्करसह महामंडळाचा करार

स्तनदा मातांसाठी सुरक्षित आणि खासगी जागा; तीन वर्षांत टप्प्याटप्प्याने कक्ष उभारणार

मुंबई : महाराष्ट्रातील महिला प्रवाशांच्या सुरक्षितता, आरोग्य आणि सन्मानाच्या दृष्टीने महत्त्वाचे पाऊल उचलत महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाने (एसटी) टोयोटा किर्लोस्कर मोटर प्रायव्हेट लिमिटेडसोबत १२५ ‘हिरकणी कक्ष’ उभारण्यासाठी सामंजस्य करार केला आहे. मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांच्या प्रमुख उपस्थितीत हा करार करण्यात आला. यावेळी उपमुख्यमंत्री एकनाथ शिंदे, उपमुख्यमंत्री सुनेत्रा अजित पवार आणि परिवहन मंत्री प्रताप सरनाईक उपस्थित होते.

महिला प्रवाशांना, विशेषतः स्तनदा मातांना, प्रवासादरम्यान बाळाची निगा राखण्यासाठी स्वच्छ, सुरक्षित आणि खासगी जागा उपलब्ध करून देणे हा या उपक्रमाचा मुख्य उद्देश आहे. एसटीच्या बसस्थानकांवर मातृत्वाच्या गरजा लक्षात घेऊन सुविधा उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीने हा प्रकल्प महत्त्वपूर्ण मानला जात आहे.

टोयोटा किर्लोस्करच्या सीएसआर निधीतून प्रकल्प

या प्रकल्पासाठी टोयोटा किर्लोस्कर मोटर प्रायव्हेट लिमिटेड आपल्या कॉर्पोरेट सोशल रिस्पॉन्सिबिलिटी (CSR) उपक्रमांतर्गत सहकार्य करणार आहे. सामंजस्य करारानुसार राज्यातील विविध एसटी बसस्थानकांवर अंदाजे ३ मीटर × ३ मीटर आकाराचे प्री-फॅब्रिकेटेड ‘हिरकणी कक्ष’ उभारण्यात येणार आहेत.

या कक्षांमध्ये मातांना स्तनपान करण्यासह बाळाची निगा राखण्यासाठी सुरक्षित व खासगी जागा उपलब्ध असेल. आवश्यक फर्निचर, फिक्स्चर, अंतर्गत वायरिंग, विद्युतीकरण आणि इलेक्ट्रॉनिक साहित्याचाही या प्रकल्पात समावेश करण्यात आला आहे.

तीन वर्षांत १२५ कक्ष

सामंजस्य करारानुसार तीन आर्थिक वर्षांत एकूण १२५ ‘हिरकणी कक्ष’ उभारण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे.

• २०२६-२७ : ५० कक्ष
• २०२७-२८ : ५० कक्ष
• २०२८-२९ : २५ कक्ष

सीएसआर धोरण, उपलब्ध जागा आणि स्थानिक गरजांचा विचार करून या संख्येत आवश्यकतेनुसार बदल करण्याची तरतूदही करारात करण्यात आली आहे.

जागा आणि मूलभूत सुविधांची जबाबदारी एसटीची

या प्रकल्पासाठी एसटी महामंडळाकडून सुमारे ५ मीटर × ५ मीटर जागा उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. तसेच आवश्यक वीज, पाणी, स्थापनेसाठी सहकार्य आणि शासकीय परवानग्या मिळविण्याची जबाबदारी एसटीची राहणार आहे.

प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर कक्ष आणि त्यातील सुविधा महामंडळाकडे हस्तांतरित केल्या जातील. त्यानंतर कक्षांचे संचालन, सुरक्षा, दुरुस्ती, देखभाल आणि देखरेखीची संपूर्ण जबाबदारी एसटी महामंडळाची असेल.

विशेष म्हणजे, या प्रकल्पासाठी एसटी महामंडळाकडून कोणतेही आर्थिक योगदान देण्यात येणार नाही. संपूर्ण प्रकल्प टोयोटा किर्लोस्करच्या सीएसआर उपक्रमातून राबविण्यात येणार आहे.

‘हिरकणी कक्ष’मुळे मातांसाठी प्रवास अधिक सुलभ

ग्रामीण भागापासून शहरांपर्यंत दररोज मोठ्या संख्येने प्रवाशांना सेवा देणारी एसटी ही महाराष्ट्राच्या सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्थेतील महत्त्वाची सेवा आहे. बसस्थानकांवर स्तनदा मातांसाठी स्वतंत्र आणि सुरक्षित सुविधा उपलब्ध झाल्याने महिला प्रवाशांच्या गरजा अधिक संवेदनशीलपणे पूर्ण करण्यास मदत होणार आहे.

‘हिरकणी कक्ष’ हा केवळ सुविधा प्रकल्प नसून मातृत्वाचा सन्मान, महिलांच्या गरजांची जाणीव आणि प्रवासी-केंद्रित एसटी व्यवस्थेच्या दिशेने टाकलेले संवेदनशील पाऊल आहे, असे परिवहन मंत्री तथा एसटी महामंडळाचे अध्यक्ष प्रताप सरनाईक यांनी सांगितले.