मोबाईल रिचार्जच्या नियमांत बदल; ग्राहकांना मिळणार अधिक पर्याय

२८ दिवसांच्या प्लॅनबाबत ग्राहकांच्या तक्रारीनंतर ट्रायची नवी सुधारणा; व्हॉईस आणि एसएमएस-ओन्ली प्लॅनवर भर

नवी दिल्ली : देशभरातील कोट्यवधी प्रीपेड मोबाईल ग्राहकांसाठी महत्त्वाची बातमी समोर आली आहे. भारतीय दूरसंचार नियामक प्राधिकरणाने (TRAI) रिचार्ज प्लॅन्ससंदर्भात २२ सप्टेंबर २०२६ रोजी सुधारित नियम जारी केले आहेत. या बदलांमुळे ग्राहकांना त्यांच्या गरजेनुसार अधिक लवचिक आणि परवडणारे रिचार्ज पर्याय उपलब्ध होण्याचा मार्ग मोकळा झाला आहे.

गेल्या काही वर्षांपासून २८ दिवसांच्या वैधतेच्या रिचार्ज प्लॅन्समुळे ग्राहकांना वर्षभरात १२ ऐवजी १३ वेळा रिचार्ज करावा लागत असल्याची तक्रार केली जात होती. कॅलेंडर महिन्याच्या तुलनेत २८ दिवसांची वैधता कमी असल्याने ग्राहकांवर अतिरिक्त रिचार्जचा भार पडत असल्याचा मुद्दा चर्चेत होता.

ट्रायच्या नव्या सुधारणांमध्ये विशेषतः इंटरनेट डेटाची आवश्यकता नसलेल्या ग्राहकांसाठी व्हॉईस आणि एसएमएस-ओन्ली स्पेशल टॅरिफ व्हाउचर उपलब्ध करून देण्यावर भर देण्यात आला आहे. त्यामुळे केवळ कॉलिंग आणि एसएमएसचा वापर करणाऱ्या ग्राहकांना त्यांच्या गरजेनुसार स्वतंत्र पर्याय मिळू शकणार आहेत.

३० दिवसांच्या वैधतेचा पर्याय मिळणार?

या मुद्द्यावर आम आदमी पक्षाचे राज्यसभा खासदार राघव चड्ढा यांनी संसदेत प्रश्न उपस्थित केला होता. ग्राहकांना अधिक स्वस्त आणि लवचिक रिचार्ज पर्याय मिळावेत, अशी मागणी त्यांनी केली होती. ट्रायच्या नव्या सुधारणेनंतर चड्ढा यांनी केंद्र सरकार आणि ट्रायचे आभार मानले आहेत.

चड्ढा यांच्या मते, नव्या बदलांमुळे ग्राहकांना ३० दिवसांच्या वैधतेचा पर्याय उपलब्ध होण्यास मदत होऊ शकते. त्यामुळे वर्षभरातील रिचार्जची संख्या १३ वरून १२ करण्याचा पर्याय ग्राहकांना मिळू शकतो.

मात्र, २८ दिवसांचे सर्व प्लॅन बंद होणार नाहीत

दरम्यान, ट्रायच्या अधिकृत नियमांचा अर्थ सर्व २८ दिवसांच्या रिचार्ज प्लॅन्सना बंदी घालण्यात आली आहे, असा घेणे योग्य ठरणार नाही. प्रत्येक दूरसंचार कंपनीने प्रत्येक ग्राहकासाठी अनिवार्यपणे ३० दिवसांचा प्लॅन उपलब्ध करून द्यावा, असे सरसकट निर्देश या सुधारणेत नाहीत.

नव्या नियमांचा मुख्य भर ग्राहकांना संबंधित वैधतेचे व्हॉईस आणि एसएमएस-ओन्ली पर्याय तसेच मासिक नूतनीकरणाच्या स्वरूपातील पर्याय उपलब्ध करून देण्यावर आहे. त्यामुळे ग्राहकांना आपल्या वापरानुसार योग्य रिचार्ज निवडण्याचे अधिक स्वातंत्र्य मिळण्याची शक्यता आहे.

या बदलामुळे विशेषतः इंटरनेट डेटाचा वापर कमी किंवा अजिबात न करणाऱ्या ग्राहकांना फायदा होऊ शकतो. मात्र, प्रत्यक्षात कोणते प्लॅन्स उपलब्ध करून द्यायचे आणि त्यांची किंमत व वैधता किती ठेवायची, हे संबंधित दूरसंचार कंपन्यांच्या प्लॅनवर अवलंबून राहणार आहे.